Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e
morte
por Galiza
1
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Nacemento
• Naceu en Ourense o 4 de xuño de 1903
• Pai carpinteiro e nai costureira
• Pai : Xoán Bóveda Valcárcel, despedido nunha folga
•
•
de 1901, emigrou a Bilbao e Arxentina, voltou e
montou carpintería.
Nai: Luísa Iglesias.
Sete fillos, el é o terceiro.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Pais e irmáns
O Pai
Alexandre coa súa irmá Pilar retratados
por un fotógrafo ambulante (1932)
A Nai, cos
seus netos
Enrique e
Ánxeles
Cuña,
fillos de
Xela
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Estudos
• Estudia Primaria na anexa a Maxisterio.
• Cursos de peritaxe mercantil no colexio dos
irmáns Villar
• Ía á Coruña aos exames de Comercio.
• Estudaba francés e debuxo noutros centros
ourensáns.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Estudos e lecer
• Estudos musicais na Coral de Ruada e no Orfeón a
•
•
•
Unión Ourensá.
Estudos de debuxo no Círculo Católico.
Participaba no “Oratorio festivo” dos Salesianos.
Foi capitán do Remedios F.C. e estivo ligado ao
Royal e ao Galicia F.C.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Siareiro do fútbol
Bóveda co Royal F.C.
02/10/2015 5:18
Agrupación Cultural
Alexandre Bóveda
6
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Integrante de coros
Bóveda co Orfeón Unión Ourensá
02/10/2015 5:18
Agrupación Cultural
Alexandre Bóveda
7
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Momento importante
• Anécdota:
burgués que ve
ao seu pai lendo
e di “Ata os
obreiros len!”
02/10/2015 5:18
Agrupación Cultural
Alexandre Bóveda
8
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Oposicións
• Púxose a preparar as oposicións de Madrid.
• Fracasa no primeiro intento.
• Prepáraas na Academia Reus (Madrid) e
aproba.
• Obtén o nº1 da oposición a Auxiliares de
Contabilidade do Estado.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Preparando as oposicións en Madrid
Bóveda cos compañeiros da Academia Reus
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Oposicións
• Está catro anos na Delegación de Facenda de
•
•
•
Ourense.
Obtén o nº5 da oposición para dez prazas do Corpo
Pericial de Contabilidade do Estado.
José Calvo Sotelo (ministro de Facenda daquela)
ofrécelle traballo nos ministerios.
Pide destino en Pontevedra (1927) como Xefe de
Contabilidade de Facenda.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Funcionario en Pontevedra
Bóveda cos compañeiros da Delegación de Facenda de Pontevedra
02/10/2015 5:18
Agrupación Cultural
Alexandre Bóveda
12
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Casamento
• Cantaba na Coral Polifónica.
• Amalia Álvarez Gallego e tres irmáns dela
(Felipe, Xosé María e Lolita) tamén cantan alí.
• Ennoivan en 1929.
• Casan o 29 de outubro de 1930 na igrexa do
mosteiro dos Mercedarios (Poio).
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Familia
• Abre casa en Poio en 1934. Antes
viviran noutros tres domicilios.
• Vive coa familia unha relixiosidade
ilustrada e de practicante responsable.
• Tivo cinco fillos: Xela, Alexandro, Xosé
Luís, Lola e Amalia (póstuma).
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Casa familiar
Casa familiar en Poio
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Muller e fillos
Amalia e os cinco fillos
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: A Pontevedra adoptiva
• 1928: Daniel de la Sota (presidente da Deputación)
pídelle axuda para poñer en marcha o Servicio de
Cédulas da Deputación, e en 1930 encárgalle unha
mellora dese mesmo Servicio.
• 1930: Pon a funcionar a Caixa de
Aforros de Pontevedra (como
director fundador).
• Anima a Sociedade Filharmónica.
• Simpatiza co Eiriña F.C.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: A Pontevedra adoptiva
• Participa nas actividades do Museu de Pontevedra e
•
da Misión Biolóxica de Cruz Gallástegui.
1935: Funda xunto co farmacéutico Rubira e o
médico Ramón Obella o Instituto Bioquímico Miguel
Servet en Vigo, co obxectivo de explotar dez
patentes farmacéuticas fornecidas por Obella.
Obella e parte do seu equipo fuxen a Portugal e
voltan en 1939, e co apoio dos irmáns Fernández
López fundan Zeltia.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: O matrimonio
Amalia de cativa
Bóveda antes dos 20 anos
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA:
O matrimonio
Nas Palmeiras
de Pontevedra
Camiño do
fútbol en
Pontevedra
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: O matrimonio
Na fonte da Ferrería
En Pontevedra
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: O matrimonio
Nun barco na ría de Pontevedra
En Pontevedra
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Os fillos
Cunha das fillas no colo
Diante da capela do Santiaguiño do Burgo
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: A familia
Con familiares en Baión
(Vilanova de Arousa)
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Fotografías varias
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Galeguismo en Pontevedra
• Ao comezo dos anos 20, coñece a Risco e as súas teorías do
•
•
•
•
nacionalismo e escribe un artigo sobre a liña de ferrocarril
Ourense-Zamora en “La Zarpa” de Basilio Álvarez.
Chega no ano 27 á Pontevedra intelectual e de emerxente
actividade política
Coñece a Castelao e Losada Diéguez.
Alterna con Filgueira Valverde, Xerardo Álvarez Gallego,
Iglesias Vilarelle, Álvaro Xil, Evaristo Mosquera....
Tertulias no Méndez Núñez (A Peregrina) e no Café Moderno
(Praza San Xosé)
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
VIDA: Tertulia do
Café Moderno
Estatuas en
Pontevedra
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: O xerme do PG
• O 25 de xullo de 1930 na Barxa (Vigo) xúntanse uns 300
•
•
simpatizantes do nacionalismo galego para deseñar unha
campaña de sensibilización. Están Otero Pedrayo, Gómez
Román, Enrique Peinador, Ánxel Casal, Castelao, Ramón
Cabanillas, Núñez Búa....
Xuntanzas en Lestrove e Barrantes artellaron pactos e
proxectos
1930: O Seminario de Estudos Galegos pídelle colaboración
no proxecto de Estatuto galego
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Xantares galeguistas
Xantar galeguista da Barxa (Vigo)
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: A chegada da II República
• Chega a República o 14 de abril de 1931.
• Obteñen escano os galeguistas Castelao
(Pontevedra) e Otero Pedrayo (Ourense) e
Suárez Picallo e Antón Villar Ponte (ORGA).
• A Constitución de 1931 é republicana e
progresista, pero NON federal.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Fundación do PG
• Entre o 5 e o 6 de decembro de 1931
fúndase o Partido Galeguista.
• Na Asemblea constituínte, xuntáronse en
Pontevedra representantes de 32
agrupacións que reunían uns 700 asistentes,
que acordan unha Declaración de Principios.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Declaración de Principios do PG (I)
• Autodeterminación política de Galicia
• Antiimperialismo
• Igualdade de dereitos políticos para a muller
• Supresión das Deputacións provinciais e
recoñecemento da parroquia
• Concerto económico co Estado e reforma
tributaria
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Declaración de Principios do PG (II)
• Cooficialidade do galego
• Reinstauración do dereito foral
• Creación dun Tribunal Superior de Xustiza de
Galicia
• Reforma agraria: supresión dos foros,
melloras e fomento do cooperativismo
• Recoñecementos dos dereitos sindicais
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: A Dirección do PG
• A dirección do Partido Galeguista:
• Voz sen voto (Castelao, Otero Pedrayo, Suárez
•
•
•
•
Picallo)
Secretario Xeral (Pedro Basanta)
Secretario Técnico (Filgueira Valverde)
Secretario de Organización (Alexandre Bóveda
sempre, agás un ano que foi Secretario Xeral)
Secretario de Propaganda (X. Núñez Búa).
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Bóveda no PG
• A preocupación máxima de Bóveda era o PG, era o
•
•
•
“motor de explosión” do PG, segundo Castelao.
O PG pasou de minorías (700) a masas (3.000), con
grupos en Madrid, Bos Aires e Barcelona.
No 1932 impulsa a creación das Mocidades
Galeguistas, e no 34 a Federación.
A Nosa Terra convértese no boletín do PG.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Distribución profesional dos afiliados do PG
•
•
•
•
•
•
•
Labregos: 27%
Artesáns e autónomos: 13%
Estudantes: 8,5%
Empregados e dependentes de comercio: 8,5%
Obreiros e xornaleiros: 8%
Empresarios medios e pequenos: 6%
Menor presenza de mariñeiros, artistas e
intelectuais, aínda que estes últimos moi
importantes cualitativamente
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Ponencia para a redacción do Estatuto
• A 1ª Asemblea pro-Estatuto foi convocada o 4 de xuño
de 1931 na Coruña; presentáronse tres anteproxectos e
dúas ponencias, o mellor foi o do SEG. Pero a Asemblea
non aceptou ningún, e encargou unha ponencia.
• A Asemblea de Concellos de Galiza, celebrada o 3 de
maio de 1932, en Santiago, creou unha comisión para
redactar o Estatuto.
• Estaba formada por nove poñentes, cinco deles
galeguistas, que traballaron durante 5 meses,
reuníndose os sábados en Santiago.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Asemblea pro-Estatuto
• Foi aprobado na Asemblea de Concellos de Galiza
•
•
•
do 17 ao 19 de decembro de 1932.
Bóveda defendiu Economía e a cooficialidade do
galego, e dixo o discurso final.
Foi aprobado polo 77% dos delegados
(representaban ao 85% da poboación).
A preparación da Campaña do Estatuto supuxo:
revitalización das parroquias, PG máis interclasista,
pedirlle á intelectualidade e á Igrexa a
cooficialidade do idioma.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Mitins e homenaxes
Homenaxe a Castelao en Lugo (1932)
Nun mitin galeguista
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Desterro no “Bienio Negro”
• Chega o bienio negro de Lerroux (P. Radical) e Gil Robles
•
•
•
•
(CEDA).
A finais de outubro de 1934, Castelao é desterrado a Badaxoz
e Bóveda a Cádiz, é censurada ANT, hai inspección de locais,
destitucións.
Alexandre Bóveda perde ingresos secundarios, sufre soidade,
un expediente.
PG: Filgueira Valverde crea Dereita Galeguista, Álvaro das
Casas tamén marcha....
O 12 de xuño de 1935 é enviado a Madrid; o 19 de outubro de
1935 a Vigo; finalmente en febreiro de 1936 volve a
Pontevedra de novo despois de permutar o traslado cun
compañeiro a Vigo.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Desterro en Cádiz
Única foto de Bóveda no desterro andaluz
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Eleccións do 36
• Lerroux deixara o posto a Portela Valladares.
• Bóveda pactara alianza con Azaña para ir na FP
• En xaneiro do 36, na II Asemblea do PG acórdase
•
•
iso, non ir co P. Centro de Portela Valladares.
Lista do PG: Castelao, Suárez Picallo, Antón Villar
Ponte e Bóveda.
Bóveda pugna en Ourense con Calvo Sotelo. Gana
éste, hai “pucheirazo”, pero parece que iso garante
a paz republicana.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Obra fiscal de Bóveda
• Convenio económico co Estado, maltrato fiscal,
•
creación do Banco de Galiza , dirixido e avalado
pola Xunta.
Banco de Galiza:
– Ordenaría o creto mariñeiro, agrícola, industrial e
mercantil
– Faríase cargo de servizos recaudatorios galegos
– Desempeñaría as funcións de Caixa da Administración
Galega
– Prestaría outros servizos de banca pública
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Campaña pro-Estatuto
• En febreiro do 36, o triunfo da FP fai posible o
•
referendum do Estatuto.
Campaña:
–
–
–
–
Castelao (Pontevedra)
Suárez Picallo e Antón Villar Ponte (A Coruña)
Xerardo Álvarez Gallego (Lugo)
Alexandre Bóveda (Ourense)
• O 3 de marzo de 1936 morre Antón Villar Ponte,
supón un duro golpe.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Referendum do Estatuto
• Referendum o 28 de xuño de 1936.
• Nos 15 días anteriores: carteis de Castelao,
Luís Seoane, Camilo Díaz Baliño e Carlos
Maside; traballo das Mocidades Galeguistas,
Xuventudes Socialistas, Dereita Galeguista.
• Aprobado con máis do 99% dos votos
emitidos. Quorum é sobrepasado en case
100.000 votos.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Plebiscito do Estatuto
Mitin polo plebiscito do 36 en Lugo
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Adversarios ao Estatuto
• Os adversarios buscaban a abstención
• Prensa:
– a prol (Pueblo Gallego, de Portela
Valladares)
– neutral (La Voz de Galicia)
– en contra (Faro de Vigo, La Región, El
Ideal Gallego)
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: “Sorte” do Estatuto
• O Estatuto atíñase á Constitución do 31: refunde as
•
•
catro deputacións provinciais, recoñece a
parroquia, presidente elixido por sufraxio universal,
cooficialidade do galego, vixencia do Dereito Civil
galego.
Foi presentando en Cortes o 15 de xullo de 1936
por alcaldes, presidentes da Deputación e
deputados (Bóveda non).
En 1945 o Goberno Republicano no exilio mexicano
aproba a “Comisión do Estatuto galego”.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Caricaturas de Maside
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Caricaturas de varios autores
Maside
Zeus
Maside
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Retratos de varios autores
Castelao
Enrique
Barreiro
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
PAIXÓN: Fotos e documentos varios
Foto na
prensa
dos
anos
30
Carné do
Seminario
de
Estudos
Galegos
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
MORTE: Golpe militar
• O 13 de xullo de 1936 asasinan a Calvo Sotelo en Madrid.
•
•
•
•
Iso preocupa moito a Alexandre Bóveda.
O 18 de xullo os cuarteis galegos están controlados polos
golpistas, e coordinados polo coronel Martín Alonso que
decide sublevarse o 20.
Bóveda acudiu ao Goberno Civil de Pontevedra o día 18, a
axudar ao seu amigo Acosta Pan.
Principal temor galeguista: Estatuto posposto.
O Goberno de Casares Quiroga quere aparentar
tranquilidade, non entrega armas aos voluntarios.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
MORTE: Golpe militar na Galiza
• O día 20 esténdese o alzamento por
Galiza.
• O día 21 caen A Coruña e Ferrol ,
despois Santiago, Ourense, Vigo,
Lavadores, Tui o día 26.
• A maior represión é en Ferrolterra,
Baixo Miño e barrios obreiros das
cidades.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
MORTE: Golpe militar en Pontevedra
• En Pontevedra, os militares saen á rúa o día 19.
• Apodéranse do Concello e do Goberno Civil,
•
•
apuntado con dous canóns. Entran dous oficiais e
levan a Bóveda, ao gobernador e dous leais máis
ao cuartel para un convite.
En Pontevedra as mortes son provocadas pola
“Guardia Cívica” de Víctor Lis
O día 19 Bóveda foi para a casa do seu sogro, non
a Poio.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
MORTE: Bóveda é detido
• O día 20 prenden a Bóveda, vai ao cárcere de Pontevedra, e
•
•
•
déixanlle telefonear.
Outros presos: Víctor Casas (director ANT), Xohán Rico
(Capitán Garda Asalto), Lois Poza e Amancio Caamaño
(médicos), X. Adrio Mañá (mestre).
O 25 de xullo cantan o himno; o 26 pola noite a Garda Civil
sácao en coche, dinlle que baixe, el négase, e eles tamén
néganse a matalo, dicindo que deben ser os falanxistas.
Lévano uns días a Pontecaldelas, máis días a Caldas e
despois ao Instituto de Bacharelato de Pontevedra. Negouse
a fugarse ou a pagar sobornos.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
MORTE: Xuízo sumarísimo
• Decrétase xuízo sumarísimo militar (13 de agosto)
• Acusación: responsabilidade no Estatuto e presenza
•
•
•
•
no Goberno Civil
Instrutor: X. Vila, inimigo de Bóveda e do
galeguismo.
Auditor: R. Rivero de Aguilar, fiscal da Audiencia da
Coruña.
Presidente: Coronel de artillería Durán
Avogado de oficio: Capitán de infantería López de
Roda
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
MORTE: Testemuñas varias
• Testemuñas favorables: X. García
Vidal, avogado da Deputación e
antes profesor da USC, perdeu a
praza de funcionario
• Algún galeguista foi desleal
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
MORTE: Condeado a morte
• No mesmo sumario foi xulgado o socialista Amado
•
•
•
•
Guiance.
Testemuñas pola mañá, fiscal e defensor pola
tarde.
Dez minutos para falar, pero prohíbenlle falar en
galego.
Condeado a morte
A Guiance, cadea perpetua.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
MORTE: Condea a morte
Condea a morte de Bóveda
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
MORTE: Últimos días
• Os familiares intentan recurso na Coruña
(Capitán Xeral, rechazo) e en Burgos (Xeral
Cabanellas –zona norte dos sublevados-,
imposible chegar)
• Bóveda os disuade e non asina o recurso
• Volve á prisión da Escola Normal, recibe á
muller e aos nenos (dille a estes que vai
facer unha longa viaxe)
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
MORTE: Última noite
• A última noite le poemas de Rosalía.
• O 17 de agosto, ás 4 horas, vai para o cárcere de
Pontevedra.
• Están alí dous padres franciscanos, Aquilino e Luís María,
Xosé Sesto e Xosé Álvarez Limeses e os seus sobriños Xosé
María e Xerardo Álvarez Gallego. O pai deles dous, Xerardo
Álvarez Limeses, era o sogro de Bóveda.
• Confesou co P. Aquilino, oe misa na cela. Meditou. Escribiu
cartas a Amalia, ao seu irmán Vicente e a Pedro Basanta
(PG).
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
MORTE: Últimas vontades
+ Confesor (P.L, P.A. ou
D.L.) [Padre Luís, Padre
Aquilino ou Don Lino]
+ Papel e pruma
+ Crucifixo
+ Oración en galego
+ Enterro humilde
….
Deseño da lápida
Últimas vontades de Bóveda
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
MORTE: Últimas vontades e asasinato
• Pediu ao xuíz que o enterraran coa bandeira.
•
•
Prohibiuno e só puido facerse por artimaña de Xosé
Sesto cando estaba amortallado.
Alba: unha camioneta da Garda de Asalto lévao á
Caeira. Ve a súa casa. O piquete dirixido polo
tenente Antonio Vázquez Quintián pégalle un tiro
no corazón.
Soterrado no panteón da familia Álvarez, en San
Amaro (San Mauro).
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
MORTE: Día da Galiza Mártir
• A Irmandade Galega en Bos Aires, en 1942, institúe
•
•
o 17 de agosto como “Día da Galiza Mártir”
Milleiros de condenados e paseados
Jenaro Marinhas del Valle, estando no exército
nacional en Asturias, escoitoulle a varios militares
que alí estaban dicir: “Alejandro Bóveda, pena
capital. Si, era buena persona, y muy trabajador,
pero últimamente se había aliado con los
comunistas”.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
MORTE: Día da Galiza Mártir
Monumento a
Bóveda na Caeira
Castelao en Bos Aires
falando o día
que se instituíu o
Día da Galiza Mártir
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
MORTE: Monumentos conmemorativos
Estatua na
Praza
Curros
Enríquez
(Pontevedra)
Monumento
diante da
casa natal
(Ourense)
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
EPÍLOGO: Castelao
“A miña saúde aínda quixo visitar devotamente os
moitos cemiteiros de Galiza, onde durmen os
derradeiros mártires da Liberdade, en número
incontable. A miña imaxinación viu unha fogueira en
cada cemiterio, como outros tantos clamores de
xusticia. Pero no de Pontevedra viu unha labarada
que chegaba até o ceo. Era o lume do esprito de
Bóveda que non figura na Santa Compaña dos
inmortaes, porque non perteñece á Historia senón á
Tradición, en arume de lenda. Bóveda terá de ser
nun mañá próximo ou lonxano a bandeira da nosa
Redención”
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
EPÍLOGO: Basilio Álvarez
“Ao primeiro que fusilaron foi a Alexandre
Bóveda. Eu non coñecín a un mozo máis
austero na conducta, nen con máis finura no
cerebro, nen máis profundo na ternura.
Cando se lle ouvía, un se impresionaba
forzosamente e non polas cousas que dicía,
case sempre fondas, porque saían das súas
propias nobles entrañas, como el non as dicía
ninguén”
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
EPÍLOGO: Semente
“...querían enterrar cadavres, pero enterraban semente” (Castelao)
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
FONTES E REFERENCIAS DESTA PRESENTACIÓN
• Vida, paixón e morte de Alexandre Bóveda; Xerardo Álvarez
Gallego; A Nosa Terra 1996
• Alexandre Bóveda; Francisco Carballo; A Nosa Terra 1999
• Alexandre Bóveda: unha vida por Galiza; banda deseñada
con guión de Raimundo Martínez Fraga e ilustracións de
Alberto Vázquez; Agrupación Cultural Alexandre Bóveda
2007
• Agrupación Cultural Alexandre Bóveda: acab.fiestras.com
• Galipedia, a wikipedia en galego:
http://gl.wikipedia.org/wiki/Alexandre_B%C3%B3veda
• - Galicia espallada, Bóveda, o motor do galeguismo:
http://www.galespa.com.ar/boveda_motor_galeguismo.htm
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
BIBLIOGRAFÍA SOBRE ALEXANDRE BÓVEDA (I)
• “El Primer Bóveda” de Rafael L. Torre. Editado pola Deputación de
•
•
•
•
•
Ourense en 2003 (281 pax.)
“Coroa poética para un mártir (35 poemas á morte de Alexandre Bóveda)
Edición de Xesús Alonso Montero para Edicións Xerais en 1996. (94 pax)
“Las polémicas de Bóveda en la gestación del Estatuto de Autonomía” de
Baldomero Cores Trasmonte para Edicións do Castro en 1986 (220 pax)
“Alexandre Bóveda na Historia do nacionalismo galego” coordinado por
Xosé Enrique Acuña para A Nosa Terra en 2003 (120 pax.)
“Alexandre Bóveda, motor do galeguismo” de Enrique Bande Rodríguez
para Duen de Bux en 2003 (80 pax.)
“Alexandre Bóveda” de Francisco Carballo para A Nosa Terra en 1999 (56
pax.)
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
BIBLIOGRAFÍA SOBRE ALEXANDRE BÓVEDA (II)
• “Cartafol poético para Alexandre Bóveda”. Varios autores para A Nosa
•
•
•
•
Terra en 2006 (58 pax.)
“Vida, paixón e morte de Alexandre Bóveda” de Xerardo Álvarez Gallego.
Edicións Nós. Bos Aires 1972. reeditado por A Nosa Terra (280 pax.)
“Alexandro Bóveda” De José María Álvarez Blázquez para Ir Indo. 1992.
(194 pax.)
“Alexandre Bóveda en A Nosa Terra” de Eduardo Gutiérrez para AC
Alexandre Bóveda en 1988 (64 pax.) reeditado por Edicións Laiovento en
2003 (102 pax.)
“Alexandre Bóveda, unha crónica da Galiza Mártir” libro e DVD de Xan
Leira para Acuarela Comunicación en 2004.
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
BIBLIOGRAFÍA SOBRE ALEXANDRE BÓVEDA (III)
• “Inmolados Gallegos. Alexandro Bóveda, Victor Casas, Telmo
•
•
•
•
•
Bernárdez…” de Luís Lamela García para Edicións do Castro en 1993
(372 pax.)
“Alexandre Bóveda, unha vida por Galiza” (Banda deseñada) de Rai
Fraga e Alberto Vázquez para AC Alexandre Bóveda en 2007 (24 pax.)
“Revista monográfica de cultura nº. 2. De Castelao a Bóveda ” por Xosé
Mª. Monterroso Devesa para AC O Facho da Coruña (48 pax.)
“Alexandre Bóveda nos seus documentos” coordinado por Uxio-Breogán
Diéguez Cequiel para Difusora en 2010 (132 pax.)
“Cantigas para catro mortes. Bóveda, Companys, Gernika, Lorca )
coordinado por Xosé Sesto para AGER e CIG no 2008 (188 pax.)
“Encrucillada. Revista galega de pensamento cristián. Nº154” Artigos
sobre Bóveda de Torres Queiruga e Engracia Vidal. 2007
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
BIBLIOGRAFÍA SOBRE ALEXANDRE BÓVEDA (IV)
• “Bóveda contado á xente nova” Caderno xalgarete Nº1 da Asociación
•
•
•
•
•
•
Xuvenil Amencer de Ourense (2008) (20 pax.)
“Alexandre Bóveda” de Jaime Marí Lloreda para Fundación Bóveda.
Cadernillo de 16 pax.
“A Galiza de Bóveda. Actas do congreso 2003” coordinado por UxioBreogán Diéguez Cequiel para Difusora en 2009 (496 pax.)
“Alexandre Bóveda. En demanda de restauración”, de David Otero para
Edicións Laiovento en 2008 (235 páx.)
Castelao e Bóveda irmáns. A Nosa Terra, números 5-6-extra (maio
1986).
(Re)Coñecermos Alexandre Bóveda. Terra e tempo, 22-23 (2003)
Voz "Alexandre Bóveda Iglesias" no tomo 4 da Gran Enciclopedia Galega
Alexandre Bóveda:
vida, paixón e morte
por Galiza
BIBLIOGRAFÍA SOBRE ALEXANDRE BÓVEDA (V)
• Capítulo titulado "O Estatuto, e cartas de Bóveda" no libro de Francisco
Fernández del Riego "O río do tempo" editado por do Castro en 1990
(pp. 83-93)
• No "Libro dos amigos" de Otero Pedrayo editado por Ediciones Galicia en
Buenos Aires en 1953 (coido que hai unha reedición actual, tal vez en
Galaxia) hai un capítulo adicado a Alexandre Bóveda
• Justo Beramendi escribiu un artigo titulado "Boveda na Galicia do 2004.
Nacionalismo e país" na revista Tempos Novos nº 79 de decembro de
2003 (pp. 90-93)
• Nos dous boletíns editados pola FAB (en 1993 e 1994) existen numerosas
referencias a Alexandre, dende Manuel Beiras ou Guillermo Campos ata
Avelino Pousa, Xaquina Trillo ou Amalia Álvarez Gallego.
Descargar

Pontevedra